Celali İsyanlarının Nedenleri, Önemi ve Sonuçları

Osmanlıyı Etkileyen Önemli İsyanlardan Celali Ayaklanmaları Hakkında Bilgilerimizi Tazelemeye Ne Dersiniz ?
16 ve 17.yy’da yaşanan Anadolu’da etkin olan Celali isyanları, Yavuz Sultan Selim döneminde başlayıp IV. Mehmet dönemine kadar devam etmiştir. Bu süreç içerisinde isyan ile birlikte devlete karşı bir baş kaldırış söz konusu olup hem ekonomik hem de sosyal, askeri ve siyasi açıdan birçok ayaklanma yaşanmıştır. Etkileri ile hali hazırda ilerlemekte olan devlet, Anadolu’da çıkan isyan ile uğraşmış ve bu sürecin olumsuz etkileri olmuştur.

 

Celali isyanları, 16.yy’ın ilk döneminde isyan eden Bozoklu Şeyh Celal ile alakalı olup aynı zamanda bu isyan Celale Mensup olanlar anlamına da gelmektedir. Osmanlı Devletinin o dönem yönetiminden hoşnut olmaya çevreler, şii eğilimine sahip Türkmen grupları 16.yy sonrasında artan baskı ve rahatsızlık ile birlikte geniş bir alana yayılmaya başlamıştır.

Ayaklanmanın başlangıcında etkili olan Şeyh Celal yanı sıra toprakları alınan sipahiler, toprakları altında ağır vergiler nedeniyle ezilen çiftçiler, sekbanlar ve yerel idarecilerin baskı ile adaletsiz tutumlarından bunalan kişiler Celal ile birlikte Osmanlı Devleti yönetimine karşı başkaldırmış ilk olarak Tokat yöresinde ayaklanma başlamıştır.

Celali İsyanlarının Nedenleri

Celali İsyanları

16.yy’dan itibaren Osmanlı Devleti içerisinde özellikle ekonomik açısından büyük bir buhran yaşanmaya başlamış, Coğrafi Keşifler sonrasında Osmanlı egemenliğinde bulunan ticari yollar değerini kaybetmeye başlamıştır. Tımar sisteminin aksamaya başlaması, geçim kaynaklarının azalmasına neden olmuş, Anadolu’da bulunan alevi topluluklar, sünni ağırlıklı baskı rejimine karşı durmuştur.

Tokat’ta yaşanan isyan sonrasında Yozgat, Amasya, Adıyaman, Sivas ve Malatya gibi yörelerde de ayaklanmalar yaşanmıştır.

Celali İsyanlarının Önemi

Bu isyana sanılanın aksine yalnızca çiftçiler ve işsizler katılmamış aynı zamanda Alevilerde Sünni teokratik yapıya karşı isyana destek vermiştir. Ayaklanmalar, Osmanlı’nın gidişatı açısından uyarı niteliği taşımış, toprak düzenini etkilemiştir.

Celali İsyanlarının Sonuçları

Celali isyanları yukarıda da yer aldığı şekli ile Osmanlı toprak yapısını etkilemiş, topraklarını kaybeden çiftçiler yeniden topraklarını kazanmıştır. Tımar sisteminin bozulması nedeniyle hem üretim de gerileme yaşanmış hem de tarım ürünleri kıtlık nedeniyle daha yüksek fiyatlarda sunulmuştur. Bu dönemde pek çok Türkmen aşireti Bulgaristan ve Makedonya’da bulunan topraklara sürülmüştür.

Celali İsyanlarının Sebepleri ve Osmanlıya etkileri İle İlgili Bilgilerinizi paylaşmaya ne dersiniz ?

Yorumlar

Henüz yorum yazılmamış ... bir yorum bırakın!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sidebar



error: Content is protected !!