Kapitülasyonların Veriliş Nedenleri, Önemi ve Sonuçları

Kapitülasyonlar Verilişi Hakkında Bilgi Kısaca

İlk olarak Kapitülasyon Nedir Tanımını Yapalım ;Kapitülasyonlar, Türk Devletinin sınırları dahilinde yabancı devletlerin ticaret yapabilmesi için verilen, ayrıcalıklı bazı haklara sahip olmalarını sağlayan imtiyazlar olarak nitelendirilebilir. Osmanlı Devleti döneminde ilk yıllarda ticari ve siyasi ilişkilerin gelişmesi amacıyla yapılan bu ayrıcalık, zaman içerisinde Osmanlı Devleti’nin aleyhine işlemeye başlamış ve kendi sınırları dahilinde yabancı ticaret adamları daha fazla söz sahibi olmuştur.

Kapitülasyonların zaman içerisinde bu denli Osmanlı aleyhinde gelişmesinde ise verildiği sürecin durumu etkilidir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde verilmeye başlanan kapitülasyonlar, hali hazırda denizlerde ve önemli ticaret yollarında egemen olan Osmanlı açısından bir avantaj sağlarken ilerleyen süreçlerde bu ticari yolların önemini kaybetmeye ve Osmanlı’nın gerilemeye başlamasıyla aleyhinde ilerlemeye başlamıştır.

Kapitülasyonların Veriliş Nedenleri ve Önemi

Yukarıda da kısaca belirttiğimiz gibi kapitülasyonlar, Avrupalı devletlere Osmanlı Devleti tarafından verilen ticari ayrıcalıklar olup kapitülasyonların verilmesinde hem ticari anlamda hem de siyasi anlamda ilişkilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Osmanlı Devleti’nin ekonomik ve siyasi açıdan güçlü olduğu bir dönemde verilen bu kapitülasyonlar, siyasi anlamda yakınlık sağlamak, ticari yollardan daha fazla gelir elde etmek amacıyla verilmiştir.

Kapitülasyonların Veriliş Nedenleri, Önemi ve Sonuçları

Osmanlı Devleti’nin yükselme döneminde verilmeye başlanan bu ayrıcalıklar gerileme döneminin başlamasıyla birlikte ters etki yaratmaya başlamıştır. İpek ve Baharat yolları yerine yeni ticari yolların keşfedilmesi, siyasi, kültürel ve ekonomik anlamda Avrupa’nın kalkınmaya başlaması, stratejik önemini kaybeden Osmanlı’nın yatırımcı bulma amacıyla kapitülasyon verilmesine neden olmuştur.

Kapitülasyonların Sonuçları

Osmanlı Devleti, güçlü olduğu dönemde vermiş olduğu kapitülasyonlar ile gelişmeyi ve daha ileri ilerlemeyi amaçlamıştır. Ancak ilerleyen süreçte, coğrafi avantajın kaybedilmesi, Osmanlı Devletinin gerilemeye başlaması ve ekonomik anlamda yapının bozulmaya başlaması nedeniyle kapitülasyonlar batılı devletlerin kendi amaçları doğrultusunda kullandığı araç halini almıştır.

Osmanlı’nın yıkılış sürecine girmesinde elbette siyasi ve askeri yapısı ile toprak kayıpları öne çıkmaktadır. Ancak ekonomik anlamda yaşanan sorunlar batılı devletlerin farklı amaçlar ile Osmanlı üzerine gelmesi ve savaşlar nedeniyle kaybedilen alanlardan sonra kapitülasyon talepleri, Lozan görüşmelerine kadar Türklerin gerilemesinde etkili olmuştur. Bu açıdan bakıldığında kapitülasyonların kaldırılması, Türk Devletinin ilerleyişi açısından önemlidir.

Yorumlar

Henüz yorum yazılmamış ... bir yorum bırakın!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sidebar



error: Content is protected !!